AI Act: welke beslissing neemt u vóór u over conformiteit spreekt?

Sinds 2 augustus 2026 is een groot deel van de Europese verordening inzake artificiële intelligentie van toepassing. Verboden praktijken en de verplichting rond AI-geletterdheid gelden sinds februari 2025; governance en bepaalde verplichtingen voor AI-modellen voor algemene doeleinden sinds augustus 2025. Het tijdschema voor hoogrisicosystemen blijft evenwel in beweging: de Commissie meldt een politiek akkoord over aangepaste termijnen, waarvan de formele goedkeuring vóór publicatie moet worden gecontroleerd. De eerste nuttige beslissing is dus niet een label kopen, maar één toepassing inventariseren, de rol van de organisatie kwalificeren en ontbrekend bewijs toewijzen. Deze analyse vertaalt een transversale tekst naar een afgebakende opdracht. Ze scheidt regelgevende feiten, interne beslissingen en vereiste juridische expertise, zonder te beloven dat één workshop een systeem conform maakt.

U moet eerst het AI-systeem, zijn doel, de getroffen personen, de gebruikte gegevens en de juridische rol van elke actor kwalificeren. Dezelfde tool kan andere verplichtingen meebrengen naargelang een organisatie hem ontwikkelt, op de markt brengt, integreert of in een bedrijfsproces gebruikt.

De inventaris vertrekt van zichtbare beslissingen: rekrutering, klantenrelaties, controle, tarifering, contentcreatie of interne ondersteuning. Hij noteert de eigenaar, leverancier, gebruikers, output en menselijke beroepsmogelijkheden. Een lijst van tools zonder doel of beslissingsstroom laat geen classificatie of prioritering toe.

De verboden en AI-geletterdheid gelden sinds 2 februari 2025, terwijl governance en de verplichtingen voor AI-modellen voor algemene doeleinden sinds 2 augustus 2025 van toepassing zijn. Een groot deel van de verordening geldt sinds 2 augustus 2026, onder voorbehoud van specifieke regimes en overgangsbepalingen.

De verantwoordelijke plakt niet één datum op alle systemen. Hij koppelt elke eis aan een artikel, rol en toepassing. Voor de hoogrisicoregels blijft een actualiteitsvoorbehoud nodig: vóór elk gedateerd advies moeten de officiële Commissiepagina en de aangenomen tekst opnieuw worden gelezen.

Een praktijk moet worden geëscaleerd wanneer ze op een verbod lijkt, iemand manipuleert, een kwetsbaarheid uitbuit of zonder duidelijke controle een gevoelige beslissing voortbrengt. Het team beslist niet alleen over de juridische kwalificatie: het schort het betwiste gebruik op, bewaart de feiten en vraagt bevoegde expertise.

Het protocol beschrijft het werkelijke doel, de betrokken personen, frequentie, gegevens, het effect van de output en de beroepsmogelijkheid. Het vermijdt vage termen zoals ‘verantwoorde AI’. Een tijdelijke stopbeslissing is gedateerd, evenredig en na analyse omkeerbaar.

De eerste verdedigbare aankoop is een inventarisatie- en kwalificatieworkshop die een register, rollenkaart, lijst met hiaten en beslissingsplan oplevert. Ze verstrekt geen certificering, garantie tegen sancties of definitieve juridische conclusie buiten de opdracht van de aangestelde specialist.

De scope omvat één proces of familie van tools, niet ‘alle AI’ van de organisatie. De opdrachtgever levert contracten, beschrijvingen, eigenaars en beschikbare sporen. Het resultaat scheidt onmiddellijke acties, juridische vragen, technische tests en leveranciersafhankelijkheden. Prijs, capaciteit en termijn moeten nog worden bevestigd.

Continuïteit steunt op een levend register, wijzigingsvalidaties, tests, incidenten, leveranciersdocumentatie en traceerbare menselijke beslissingen. Regelgevingsmonitoring alleen volstaat niet: elke cyclus moet een controle wijzigen, een hiaat sluiten of bevestigen dat een toepassing binnen haar perimeter blijft.

Een nieuw model, nieuwe gegevens, een ander doel, een incident of contractwijziging start een update. De periodieke toetsing bekijkt ook de competenties van wie het systeem gebruikt of superviseert. Een terugkerende opdracht is alleen geloofwaardig wanneer een interne verantwoordelijke op de vaststellingen kan handelen.

Het thema wordt geloofwaardig wanneer een partner AI-governance beheerst, zo nodig een jurist inschakelt en een afgebakende workshop kan leveren aan organisaties met echte toepassingen. Zonder capaciteit, prijs, aansprakelijkheid en uitvoeringsbewijs blijft het redactioneel interessant maar commercieel on hold.

De beste signalen zijn een ontbrekende inventaris, een aanbesteding, een intern beleid dat moet worden herzien, een modelleverancier die verandert of een gevoelig proces dat al geautomatiseerd is. Prospectie benoemt dat signaal en noemt een onderneming nooit zonder analyse ‘niet-conform’.

Vóór een campagne toetst een analyse van tien commerciële dossiers of het signaal zichtbaar is, de beslisser kan worden gevonden en de partner de opdracht werkelijk kan aannemen. Dit capaciteitsbewijs komt vóór elk volumedoel. Weigeringen, gevallen buiten de scope en behoeften aan juridisch advies gelden als nuttige beslissingen, nooit als kansen die moeten worden geforceerd.

getfishnet kan deze markt alleen activeren wanneer het aanbod diagnose, juridisch advies en remediëring onderscheidt en de leveringscapaciteit bewezen is. Anders blijft de beslissing on hold: geen enkel publieksvolume maakt van ontbrekende expertise een koopbare dienst.

Geciteerde gezaghebbende bronnen: Europese Commissie; EUR-Lex. URL’s, datums en actualiteitsvoorbehouden worden in het privédossier bewaard.